خودش بايد از همين راه استفاده كنند اما اگر طرطير در عضو خاصى جمع شده باشد و در همه بدن پراكنده نباشد ، باستعمال مسهلات نيازى نيست زيرا مسهل‌ها از همه بدن مواد را جذب مىكنند . پس درمان خاص به اين هنگام استعمال ضمادها و تن‌شويه‌ها و رفاده با پارچه‌هاى گرم و مرطوب است تا اينكه طرطير اين عضو خاص را حل كند ، و درعين‌حال به اندام ديگرى زيان نرساند ، شاهد بر اين مطلب اخبارى است كه در اين باره روايت شده ، مثلا حضرت ابى عبد الله عليه السلام مىفرمايند الدواء اربعة : السعوط و الحجامة و النورة و الحقنة يعنى دارو چهار گونه است سعوط ( داروئى كه به بينى كشيده مىشود ) و حجامت و نوره و حقنه ( داروئى كه از راه مقعد و باصطلاح امروز به صورت تنقيه وارد بدن مىشود ) . قبلا گفتيم كه سعوط براى دماغ ( مغز ) ، حجامت براى خون ، و نوره از جهت ضمادات است چه مو را مىزدايد ، مسامات را باز مىكند و طرطير اندام‌ها از آن راه خارج مىشود . حقنه گرفتگيهاى روده را مىگشايد و اخلاط درون آن را بيرون مىراند . از پيغمبر صلى الله عليه و آله روايت شده كه : الداء ثلثة و الدواء ثلثة فاما الداء الدم و المرّة و البلغم فدواء الدم الحجامة و دواء البلغم الحمام و دواء المرة المشى ( درد سه جور است و دوا هم سه گونه است اما دردها از خون ، صفرا و بلغم است و دواى خون حجامت ، داروى بلغم حمام و دواى صفرا راه رفتن است ) . قبلا گفتيم كه غلبه خون را جز فصد و حجامت چيزى درمان نمىكند اما درمان بلغم با حمام است « 1 » زيرا مسامات در حمام

--> ( 1 ) البته خواننده توجه مىفرمايد كه حمامهاى قديمى داراى هواى گرم بودند و از اين حيث با حمامهاى داخل منازل تفاوت داشته و بىشباهت به سوناى امروزى نبوده است . مترجم